Waarom bestaat het
DigitaleSlachthuis.nl?
Iedere dag worden miljoenen mensen online beïnvloed door systemen die zijn ontworpen om onze aandacht vast te houden en ons gedrag te sturen. Meestal merken we daar weinig van.
Soms leidt die beïnvloeding tot verkeerde keuzes, en faciliteert het zelfs digitale fraude met grote persoonlijke en maatschappelijke gevolgen.
Daarom bestaat het DigitaleSlachthuis.nl.
Ben jij slachtoffer van internetfraude?
Dan sta je niet alleen. Bijna 2,6 miljoen Nederlanders waren vorig jaar slachtoffer van internetcriminaliteit. Toch krijgen veel van hen geen hulp: het Openbaar Ministerie geeft zelf toe dat er te weinig capaciteit is om deze fraude aan te pakken.[1] Juridisch ligt het bovendien erg gecompliceerd en is er nog nauwelijks jurisprudentie.
Waarom ben ik dit platform begonnen?
Ik ben Jan-Willem van Rijnberk, schrijver van de trilogie Het Digitale Slachthuis en initiatiefnemer van dit platform in oprichting. Zelf ben ik slachtoffer geworden van digitale fraude, met een verlies van € 215.000.
Die ervaring liet mij één ding zien: dit was geen ongeluk. Het was het voorspelbare gevolg van keuzes die grote techbedrijven maken. Het effect is vaak ingrijpend en ontwrichtend — financieel, emotioneel en maatschappelijk. Maar het is te belangrijk om het daarbij te laten.
Mijn ervaring vormde het begin van een veel grotere vraag: hoe is het mogelijk dat miljoenen mensen online worden gemanipuleerd zonder dat zij zich daarvan bewust zijn?
Mijn ervaringsverhaal staat in het eerste deel, mijn boek:
In Zes Maanden naar Nul.[2]
Tijdens mijn onderzoek werd mij duidelijk dat digitale fraude veel verder gaat dan individuele oplichting. Achter veel vormen van online manipulatie gaan economische belangen, digitale systemen en ontwerpkeuzes van grote technologieplatforms schuil.
Wat wil dit platform bereiken?
DigitaleSlachthuis.nl wil het kennisniveau over digitale fraude verhogen. Je vindt hier uitleg over de mechanismen achter online manipulatie en internetfraude, achtergrondinformatie over de rol van sociale media en technologieplatforms en inzichten die bijdragen aan digitale weerbaarheid. Het platform brengt kennis, ervaringen en onderzoek samen om mensen beter te informeren en maatschappelijke aandacht voor dit probleem te vergroten.
Begrijpen hoe deze systemen werken is geen luxe meer, maar een vorm van digitale weerbaarheid.
Want wie beter ziet wat hem beïnvloedt, kan ook betere keuzes maken.
Waarom zijn Meta en Apple medeverantwoordelijk?
Bedrijven als Meta en Apple verdienen geld met onze gegevens. Winst komt vaak op de eerste plaats. Onze veiligheid niet. Wij noemen dit een misalignment of incentives — lees hieronder wat dat betekent.
Rechtszaken in de Verenigde Staten laten zien dat platforms hierop weldegelijk aangesproken kunnen worden.[3]
Wat doet DigitaleSlachthuis.nl voor jou?
DigitaleSlachthuis.nl legt de verborgen mechanismen achter digitale fraude bloot. Dit platform is er:
• Voor jou als slachtoffer, die wil begrijpen wat er is gebeurd.
• Voor familie en vrienden, die willen weten hoe digitale fraude werkt en hoe zij kunnen helpen.
• Voor iedereen die online weerbaarder wil worden en meer wil begrijpen van digitale manipulatie.
• Voor professionals, onderzoekers en journalisten die dit maatschappelijke vraagstuk beter willen doorgronden.
• Voor iedereen die vindt dat technologieplatforms meer verantwoordelijkheid moeten nemen.
Wat betekent ‘misalignment of incentives’?
Dit is een lastige term voor een simpel, maar pijnlijk principe: het belang van het platform en het belang van de gebruiker lopen niet parallel.
Een voorbeeld: Meta verdient geld aan advertenties. Hoe vaker mensen klikken, hoe meer geld het bedrijf verdient — ook als die advertentie misleidend is of geplaatst wordt door criminelen.
Onderzoek laat zien dat Meta speciale regels hanteerde voor grote adverteerders. Twijfelachtige advertenties werden daardoor niet snel verwijderd zeker niet als dat veel omzet zou kosten, maar onderworpen aan een extra-tarief [3].
Bronnen
[1] de Volkskrant / Pieter Sabel / 18 juni 2026 / Miljoenen Nederlanders slachtoffer van cybercrime, OM komt capaciteit tekort (betaalmuur) · archief
[2] TRILOGIE / Jan-Willem van Rijnberk / 30 oktober 2026 / In Zes Maanden naar Nul · archief
[3] De Bouck-doctrine (Bouck v. Meta Platforms, Inc., N.D. Cal. 2026, VS) en documentatie over Meta’s ‘Revenue Guardrails’. De Bouck-doctrine is VS-jurisprudentie:
The California Verdict: In a separate landmark bellwether case (K.G.M. v. Meta/YouTube, L.A. Superior Court, March 2026), Meta and Google were found negligent in the design of their algorithms, resulting in a multi-million dollar verdict. Details are reported by The New York Times. Je ziet dat het rechtssysteem in de VS voor loopt op dat in Europa.
Deze bron is een samenvoeging van de volgende drie bronnen:
– U.S. District Court, Northern District of California / Richard Seeborg / 24 maart 2026 / Bouck v. Meta Platforms, Inc., 3:25-cv-05194-RS: Order Denying in Part and Granting in Part Motion to Dismiss (uitspraak, pdf) · archief
– Reuters / Jeff Horwitz / 6 november 2025 / Meta is earning a fortune on a deluge of fraudulent ads, documents show · archiefkopie niet mogelijk
– The New York Times / Cecilia Kang, Ryan Mac en Eli Tan / 25 maart 2026 / Meta and YouTube Found Negligent in Landmark Social Media Addiction Case (betaalmuur) · archiefkopie niet mogelijk
Versie 21 oktober 2026
Waar werken we aan?